Arduino Yazılımı

Categories ArduinoPosted on

Arduino IDE

Arduino ürünü için yazılan kodlamayı Arduino cihazına yüklemek için birkaç yol mevcut. Ancak bu işin en doğru ve gerçek yöntemi Arduino’yu üreten firmanın kendi geliştirdiği Arduino IDE yazılımını kullanmaktır. Bu yazılımı yüklemek için aşağıdaki linke tıklayın.

https://www.arduino.cc/en/Main/Software

Açılan sayfada sağ tarafta bulunan “Windows Installer, for Windows XP and up” yazıya tıklayarak Arduino IDE yazılımını bilgisayarınıza indirin (Eğer Windows işletim sistemi değil de farklı bir işletim sistemi kullanıyorsanız o işletim sistemine ait olan yazıya tıklayın; Linux ya da MacOS gibi). Yazılımı indirdikten sonra indirdiğiniz dosyaya çift tıklayıp bilgisayarınıza kurunuz.

IDE kelimesi kelime anlamı olarak Integrated Development Environment (Tümleşik Geliştirme Ortamı) anlamına gelmektedir. Yani kısaca IDE kelimesi tümleşik olarak içinde gerekli şeyleri barındıran bir geliştirme ortamıdır.

Arduino IDE ile yazdığınız programı Arduino cihazına yüklemek için gereken herşey aynı IDE programında mevcuttur.

Wire Programlama Dili

Arduino IDE yazılımı, programlama dili olarak “Wire” isminde bir dil kullanmaktadır. Programlama dilleri arasında yaygın olarak kullanılan “C” dili ile çok benzerlik gösteren “Wire” dili oldukça kolay bir kullanıma sahiptir. Öyle ki çocuklar dahil bu dili öğrenmek için sadece biraz ingilizce bilmek ve mantıksal olarak işleyişini anlamak yeterlidir.

Örnek Kod

Arduino IDE ile yapılan basit bir kod örneğini inceleyerek demek istediğimi anlatayım;

void setup() {
pinMode(13, OUTPUT);
}

void loop() {
digitalWrite(13, HIGH);
delay(1000);
digitalWrite(13, LOW);
delay(1000);
}

Setup ve Loop Kavramları

Yukarıdaki kod örneğini satır satır incelemeden önce Arduino kodlarının temel olarak 2 bölümden oluştuğunu belirteyim. Bunlar;

  • Setup bölümü
  • Loop bölümü

“Setup” kelimesi ingilizcede “Kurulum” anlamına gelir. Setup bölümü Arduino yazılımı içerisinde kullanılacak tanımlamaların yapıldığı bölümdür. Bu bölümde yazılan kodlar Arduino cihazına her enerji verildiğinde sadece bir kez çalışır. Yani Arduino cihazına enerji verdiğiniz zaman bu kodlar sadece bir kez çalışır.

“Loop” kelimesi ingilizcede “Döngü” anlamına gelir. Loop bölümü Arduino cihazında sürekli olarak (tekrar tekrar) çalışacak kodların olacağı bölümdür. Bu bölüme yazılan kodlar Arduino’ya enerji verdikten sonra tekrar tekrar çalıştırılır.

Birçok yazılım dilinde “{“ işareti bir bölümün başladığını ve “}” işareti de bir bölümün bittiğini anlatmak için kullanılır.

Bu bilgilerden sonra artık yukarıdaki kodları satır satır inceleyelim;

Satır Satır Kod İncelemesi

1. Satır

İlk satırda yazan “void setup() {“ kodları ile Arduino’ya “setup” isimli bir bölüm tanımlayıp bu bölümün içerisine yazılacak kodları başlatmak için “{“ işaretini kullandık.

2. Satır

İkinci satırda “pinMode” kelimesi ile Arduino’ya üzerindeki pinlerden birine bir çalışma modu vereceğimizi söylüyoruz. Ardından “(“ işareti ile bu çalışma modunun detaylarını veriyoruz. “(“ işaretinin içerisine ise “13, OUTPUT” yazıyoruz ve “)” işareti ile “pinMode” komutuna parametre (komuta ait detay ya da detaylar) bölümünü bitiriyoruz. Son olarak da bu satırı “;” işareti ile bitirmiş oluyoruz. Buradaki “13” ve “OUTPUT” yazarak Arduino’nun 13 numaralı pinini OUTPUT yani “çıkış pini” olarak ayarlamış oluyoruz. Bir Arduino pinine toplamda iki adet özellikten biri atanabilir; OUTPUT (Çıkış) ya da INPUT (Giriş). Biz çıkış olarak ayarlamış olduk.

3. Satır

Üçüncü satırda ise “}” işareti ile ilk satırda açtığımız “setup” bölümünü kapatmış oluyoruz.

4. Satır

Dördüncü satırda ise ilk satırda yaptığımız gibi “void loop() {“ yazarak “Loop” isminde bir bölüm oluşturuyoruz.

5. Satır

Beşinci satırda “digitalWrite” kodunu yazıyoruz. Bu kodun anlamı “Dijital Yaz” demektir. Böylece Arduino’ya dijital olarak yazması gerektiğini söylüyoruz. Dijital olarak nereye ne yazacağını ise parantez içerisinde parametre ile yazıyoruz; “13, HIGH” yani 13 nolu Arduino pinini HIGH (ingilizcede YÜKSEK demektir) olarak yapıyoruz. Dijital elektronikte bir dijital pini HIGH (Yüksek) ya da LOW (Düşük) durumuna geçebilir. Bir dijital pin HIGH yapıldığında bu pin aktif duruma geçer, LOW yapıldığında da pasif duruma geçer. Biz burada HIGH yaparak 13 numaralı pini aktif hale getiriyoruz. Bu satırda son olarak “)” işareti ile parametre bölümünü kapatıp “;” işaretiyle satırı bitiriyoruz.

6. Satır

Altıncı satırda “delay” komutu ile (delay ingilizcede gecikme demektir) bir gecikme komutu veriyoruz. “(“ işareti ile bu komuta vereceğimiz parametre kısmını başlatıp içine “1000” yazıyoruz. Verdiğimiz “delay” komutuna verilen “1000” değeri milisaniye cinsindendir. Bu durumda “delay(1000)” yazarak bu satırda 1000 milisaniyelik bir gecikme yapıyoruz. 1000 milisaniye ise toplamda 1 saniye anlamına gelmektedir. Dolayısı ile toplamda 1 saniyelik bir gecikme veriyoruz. Bu satırda son olarak “)” işareti ile parametre kısmını kapatıp “;” işareti ile bu satırı bitirmiş oluyoruz.

7. Satır

Yedinci satırda “digitalWrite(13, LOW);” komutu ile bu sefer 13 numaralı Arduino pinini pasif hale getiriyoruz ve satırı bitiriyoruz.

8. Satır

Sekizinci satırda ise tekrar “delay(1000);” yazarak 1 saniye gecikme veriyor ve satırı bitiriyoruz.

Kodların Açıklaması

Peki bu yazdığımız kodlar Arduino’nun 13 numaralı pinini aktif yaptıktan sonra, 1 saniye geciktikten sonra, 13 numaralı pini pasif yaptıktan sonra ve tekrar bir saniye geciktikten sonra ne olacak? Bu kodların yazıldığı bölüm biliyorsunuz ki “Loop” bölümündeki kodlar. Dolayısı ile Arduino cihazı bu bölümdeki kodları tekrar ve tekrar olmak üzere sonsuza kadar çalıştıracak.

Peki ama 13 numaralı pin aktif ve pasif olunca ne olacak? Arduino cihazındaki 13 numaralı pine bağlı olan bir led olsaydı bu led önce yanacak, 1 saniye sonra sönecek, 1 saniye sonra tekrar yanacak, 1 saniye sonra tekrar sönecek ve bu sonsuza kadar devam edecektir. Bir led’in yanıp sönmesine ingilizcede “Blink” yani göz kırpması denir. Çünkü bir led’in yanıp sönmesi bir göz kırpmasına benzetilmiştir. Elektronikte ise bu duruma flip-flop denmektedir.

Arduino IDE ile Arduino Cihazına Kod Yükleme

Arduino IDE üzerinde yazdığımız bu kodları Arduino cihazına yüklemek için Arduino cihazının bir USB Type-B tipinde bir kablo ile bilgisayara bağlanması, Arduino IDE yazılımındaki menülerden Araçlar -> Kart bölümüne giderek bağladığınız Arduino modelini (biz Arduino UNO modelini kullanacağımız için Arduino/Genuino Uno) seçmeniz gerekir. Ardından yine Araçlar -> Port bölümünden Arduino’yu bağladığınız zaman bilgisayarınızın oluşturduğu com port hangisi ise onu seçmeniz gerekir. Eğer bilgisayarınızda sadece 1 adet Arduino cihazı bağlı ise port olarak da o cihazın oluşturduğu portu göreceğiniz için sadece onu seçebilir olacaksınız. Bu paragraftaki işlemleri sadece 1 kez yapmanız yeterlidir. Bundan sonra aynı Arduino cihazını aynı bilgisayara aynı Usb portundan bağlarsanız bu ayarları tekrar yapmanıza gerek olmayacaktır.

Usb Type-B Kablo
Usb Type-B Kablo

Kod Derleme ve Yükleme

Son adım olarak yazdığımız kodları derlemek ve Arduino cihazına yüklemek gerekiyor. Derleme kelimesi ingilizcedeki Compile kelimesinden gelir. Derleme işlemi, yazmış olduğumuz kodların Arduino cihazının anlayabileceği bir kod yapısına çevrilmesidir. Çünkü bizim yazdığımız kodlar sadece bizim ve Arduino IDE’nin anlayabildiği kodlardır. Derleme işlemi ile birlikte Arduino IDE yazılımı bu kodları Arduino cihazının anlayabileceği bir koda dönüştürür. Derleme işleminden sonra dönüştürülen kodlar Arduino cihazının yüklenir ve yüklenen kodlar Arduino cihazının üzerinde çalışmaya başlar. Arduino IDE yazılımında hem derleme hem de Arduino cihazına kodları yükleme için tek bir işlem yapmanız yeterlidir. Bu da Arduino IDE yazılımında sol üst köşede bulunan soldan ikinci buton olan “→” işaretine tıklamanızdır.

Bu yazımızda neler öğrendik?

  • Arduino IDE yazılımı
  • Arduino IDE yazılımında kullanılan Wire programlama dili
  • Arduino cihazı için yazılan örnek bir kodun satır satır çalışma şeklini öğrenme
  • Setup ve Loop kavramları
  • digitalWrite komutu
  • 13 numaralı Arduino digital pini
  • Arduino cihazının Usb kablo ile bilgisayara bağlanması
  • Arduino IDE içerisinde bağlı olan Arduino cihazının ayarlanması
  • Arduino IDE ile yazdığımız kodun derlenerek Arduino cihazına yüklenmesi

1 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir